Mahatma Gandhi

Mahatma Gandhi (pełne imię i nazwisko: Mohandas Karamchand Gandhi) – indyjski przywódca polityczny i duchowy, twórca filozofii ahimsa (niestosowania przemocy) oraz satyagrahy. Jego działania przyczyniły się do uzyskania niepodległości przez Indie od Brytyjskiego Raju. Był powszechnie nazywany „Mahatmą”, co w sanskrycie oznacza „Wielkiej Duszy”.

Życiorys

Wczesne lata

Mohandas Karamchand Gandhi urodził się w 1869 roku w mieście Porbandar (stan Gujarat, Indie) w rodzinie z tradycjami handlowymi. Jego ojciec, Karamchand Uttamchand Gandhi, był urzędnikiem państwowym, a matka, Putlibai, wywodziła się z rodziny brahminów.

Edukacja i pierwsze doświadczenia

W 1888 roku Gandhi opuścił Indie, aby studiować prawo w Londynie. Po ukończeniu studiów w University College London w 1891 roku powrócił do domu, lecz nie uzyskał od razu pracy w brytyjskim systemie sądowniczym.

Kariera w Południowej Afryce

W 1893 roku przyjął ofertę pracy jako prawnik w Johannesburgu, w koloniach Południowej Afryce. Tam zetknął się z dyskryminacją rasową wobec osób pochodzenia indyjskiego, co stało się impulsem do rozwoju jego poglądów na temat walki bez przemocy.

Powrót do Indii i działalność niepodległościowa

W 1915 roku Gandhi wrócił do Indii i wstąpił do ruchu niepodległościowego pod przewodnictwem Bal Gadżiego. W ciągu kolejnych lat organizował liczne akcje obywatelskie, m.in. kampanię „Salt March” (1919), marsz wzdłuż wybrzeża w celu złamania brytyjskiego monopolu soli.

Filozofia i metody

Główne elementy myśli Gandhiego to:

• Ahimsa – zasada nieprzemocy wobec wszystkich istot.
• Satyagraha – „moc prawdy”; metoda oporu obywatelskiego opartego na poszanowaniu prawdy i moralności.
• Swadeshi – promowanie rodzimych produktów i samowystarczalności.
• Proste życie – samowystarczalność, noszenie prostego kanga, wełny i jedzenie wegetariańskiego.

Okres laterny i zamach

Po uzyskaniu niepodległości w 1947 roku Gandhi kontynuował walkę o jedność religijną między hindusami a muzułmanami, a także o lepsze warunki dla najuboższych. 30 1948 roku, podczas modlitwy w Nowym Delhi, został zamordowany przez Nathurę Godse’a – hinduskiego nacjonalistę, niezadowolonego z polityki Gandhiego wobec muzułmanów.

Dziedzictwo i pamięć

Gandhi jest uważany za jedną z najważniejszych postaci XX‑wieku. Jego idee wpłynęły na ruchy niepodległościowe i praw obywatelskich na całym świecie, m.in. na Marina Luthra Kinga oraz Nelsona Mandela. W Indiach jest czczony jako „Ojciec Narodu”, a jego urodziny, 2 października, obchodzone są jako Narodowy Dzień Pamięci.

Bibliografia

• Gandhi, M. K. – Autobiografia: My Experiments with Truth (1975)
• Brown, J. – Gandhi: The Man and His Message (1998)
• Shukla, R. – The Idea of Non‑violence (2003)