Mariya Isaakowa

Mariya Isaakowa (ur. 1972 w Moskwie) – rosyjsko‑polska poetka, tłumaczka literatury współczesnej oraz wykładowczyni akademicka. Znana jest przede wszystkim z tłumaczeń nowoczesnej poezji rosyjskiej na język polski oraz z własnych tomików poezji, które łączyły elementy tradycji rosyjskiego simbolizmu z polską awangardą lat 90.

Wczesne lata

Rodzice Mariyi, Anna i Igor Isaakow, byli inżynierami pracującymi w Khimik – jednym z najważniejszych przedsiębiorstw chemicznych Związku Radzieckiego. W 1978 roku rodzina przeprowadziła się do Leningradu, gdzie Mariya rozpoczęła edukację w szkole podstawowej o profilu humanistycznym.

Edukacja

W 1990 roku Mariya rozpoczęła studia na Uniwersytecie Moskiewskim, na Wydziale Filologii Wschodniej, specjalizując się w języku polskim i literaturze. W 1994 uzyskała tytuł magistra, a jej praca dyplomowa poświęcona była wpływowi poezji Czesława Miłosza na młodych poetów rosyjskich.

Kariera literacka

Po ukończeniu studiów Mariya podjęła pracę w Ambasadzie RP w Moskwie jako tłumaczka, co umożliwiło jej pierwsze kontakty z polską sceną literacką. W 1996 wydała swój debiutancki tomik poetycki „Zielone Echo”, który otrzymał nagrodę „Kultura i Sztuka” w kategorii poezji.

W 1998 Mariya przeniosła się do Krakowa po przyjęciu stypendium w Uniwersytecie Jagiellońskim. Tam rozpoczęła pracę jako wykładowczyni w Katedrze Filologii Słowiańskiej, jednocześnie kontynuując działalność tłumaczeniową.

Tłumaczenia

Do najważniejszych projektów tłumaczeniowych Mariyi należą:

• zestawienie poezji Anny Achmatowej w tomie „Cienie Pamięci” (2002);
• przekład zbioru opowiadań Włodzimierza Nabokova „Stories of the Waterfall” (2005);
• translacja poezji Wisławy Szymborskiej na język rosyjski (2008), uznana za most kulturowy między Rosją a Polską.

Nagrody i wyróżnienia

Za wkład w rozwój współpracy literackiej pomiędzy Rosją a Polską Mariya Isaakowa otrzymała m.in.:

• Order Republiki Polskiej (2009);
• Medal „Zasłużony za Kulturę” przyznany przez Ministerstwo Kultury Rosji (2011);
• Premię Narodową w dziedzinie tłumaczeń literackich (2014).

Życie prywatne

W 2000 Mariya poślubiła Piotra Kowalskiego, polskiego filologa i krytyka literackiego. Para ma dwoje dzieci: Annę (urodz. 2005) i Michała (urodz. 2008).

Dziedzictwo

Twórczość Mariyi Isaakowej jest przedmiotem licznych badań akademickich, m.in. w „Polskich Pismach Naukowych” oraz w rosyjskich periodykach „Literatura i Kultura”. Jej tłumaczenia przyczyniły się do wzrostu zainteresowania współczesną poezją rosyjską w Polsce, a jednocześnie otworzyły polskich poetów na rosyjski rynek wydawniczy.

Obecnie Mariya Isaakowa kontynuuje pracę naukową na Uniwersytecie Jagiellońskim, jest członkinią Polsko‑Rosyjskiego Stowarzyszenia Literackiego oraz regularnie publikuje własne wiersze w magazynach takich jak „Literackie Wybory” i „Nowa Poezja”.