Meksyk

Meksyk – państwo położone w północno‑środkowej części Ameryki Północnej, graniczące z Stanami Zjednoczonymi na północy, z Gwatemalą i Belize na południowym wschodzie oraz z Oceanem Spokojnym na zachodzie. Oficjalna nazwa to Stany Zjednoczone Meksyku (hiszp. Estados Unidos Mexicanos).

Geografia

Obszar Meksyku wynosi ok. 1 964 375 km², co czyni go trzynastym co do wielkości państwem świata. Kraj charakteryzuje się zróżnicowanym ukształtowaniem terenu: od pustyń Sonora i Chihuahuan, przez wysokie Góry Roklikowe, po bujne lasy tropikalne w stanie Chiapas. Najwyższym szczytem jest Pico de Orizaba (5 636 m n.p.m.).

Historia

Historia Meksyku obejmuje cztery główne okresy:

Okres prekolumbijski – rozwój cywilizacji azteckiej i majańskiej w dolinie Meksyku.
Okres kolonialny (1521‑1821) – podbój przez Hiszpanię i ustanowienie wicekrólestwa Nowa Hiszpania.
Wojna o niepodległość (1810‑1821) – przewodzona przez Miguela Hidalgo, zakończona proklamacją niepodległości.
Okres rewolucyjny (1910‑1920) – Rewolucja Meksykańska, w wyniku której powstało współczesne państwo.

Polityka

Ustrój polityczny Meksyku to federacyjna republika podzielona na 32 jednostki (31 stanów i Miasto Meksyk jako stolica federalna). Władzę wykonawczą sprawuje prezydent, wybierany w wyborach powszechnych na sześć lat, nie podlegający reelekcji. Władza ustawodawcza to dwuizbowy Kongres (Senat i Izba Reprezentantów).

Gospodarka

Meksyk jest jedną z największych gospodarek Ameryki Łacińskiej. Kluczowe sektory to:

przemysł – produkcja samochodów (Fiat, GM), elektroniki i sprzętu AGD,
rolnictwo – uprawa kukurzy, pszenicy, awokado i kawy,
usługi – turystyka (m.in. Cancún, Meksyk City),
wydobycie surowców – ropa naftowa, srebro (Meksyk jest jednym z wiodących producentów srebra na świecie).

Kultura

Kultura meksykańska jest mieszanką tradycji azteckich, hiszpańskich i rdzennych ludów. Do najważniejszych elementów należą:

muzyka – mariachi, ranchera, oraz nowoczesny rock,
taniec – Jarabe Tapatío (narodowy taniec),
kuchnia – potrawy takie jak taco, enchilada, guacamole,
święta – Dzień Zmarłych (Dia de los Muertos) oraz karnawał w Valladolid.

Demografia

Według danych z 2023 roku Meksyk liczy ok. 126 miliardów mieszkańców, co plasuje go na trzecim miejscu pod względem liczby ludności w Ameryce Łacińskiej po Brazylii i Argentynie. Największe skupiska ludności znajdują się w Centralnym Meksyku (okolice Meksyk City) oraz w stanach Jalisco i Nuevo León.

Turystyka

Meksyk przyciąga rocznie miliony turystów. Najbardziej popularne destynacje to:

Cancún i wybrzeże Raju Majów – plaże o białym piasku i rafy koralowe,
miasto Meksyk City – bogate w muzea (np. Muzeum Narodowe Antropologiczne) i zabytki (Katedra Metropolitalna, Pałac Narodowy),
starożytne miasta Teotihuacan i Chichén Itzá – jedne z siedmiu nowych cudów świata,
region Oaxaca – słynący z rękodzieła, tradycyjnej kuchni i festiwali.

Gospodarka w liczbach

Wskaźnik	Wartość
PKB (nominalny) 2023	≈ 1,4 tryliona USD
PKB per capita 2023	≈ 11 300 USD
Stopa bezrobocia 2023	≈ 3,5 %
Eksport (2022)	≈ 470 mld USD (ropa, samochody, elektronika)

Język i religia

Oficjalnym językiem jest hiszpański. Ponadto w Meksyku używa się około 68 języków rdzennych, m.in. nahuatl i maya. Dominującą religią jest katolicyzm, wyznający go ponad 80 % ludności.