Rosa Parks
Rosa Louise Parks (ur. 1913 w Alabamie, zmarła 2005 w Detroit) – amerykańska działaczka na rzecz praw obywatelskich, symbol walki przeciwko segregacji rasowej w Stanach Zjednoczonych.
Wczesne życie
Rosa Parks urodziła się 4 lutego w Tuskegee, w hrabstwie Alabama. Jej rodzice, James McCauley i Leona Edwards, byli pracownikami rolnymi, a później przeszli do pracy w fabryce. W wieku 11 lat Rosa zaczęła uczęszczać do szkół publicznych, które wówczas były segregowane.
Po ukończeniu szkoły średniej w Macon, podjęła pracę jako zakonnica w zakonie Białych Sióstr Matki Bożej, ale po kilku latach opuściła zakon i wróciła do Alabamy, by pracować jako szyfrantka w NAACP – Narodowej Organizacji na Rzecz Postępu Koloru Skóry.
Aktywizm i protest
W 1943 roku Rosa Parks poślubiła Rayeona Lea, z którym wspólnie angażowali się w konwencję NAACP w Montgomery. Razem prowadzili kampanie edukacyjne i pracowali nad zwiększeniem rejestracji wyborców wśród czarnoskórych obywateli.
11 grudnia 1955 roku Rosa Parks odmówiła ustąpienia miejsca białemu pasażerowi w autobusie linii Montgomery (linia Citrus Transit). Jej aresztowanie stało się iskrą dla bojkotu autobusowego w Montgomery, który trwał 381 dni i doprowadził do przełomowego wyroku Sądu Najwyższego USA w sprawie Brown v. Board of Education.
Życie po bojkocie
Po zakończeniu bojkotu Rosa i jej mąż zostali wypędzeni z Montgomery i przeniesieni do Detroit, gdzie Rosa podjęła pracę w fabryce Ford Motor Company. Kontynuowała działalność w NAACP oraz wspierała młodsze pokolenia działaczy.
W latach 1960–1970 przyczyniła się do powstania Instytutu im. Róży Parks, a także była członkinią Stowarzyszenia Opowieści Dzięki (ang. The Fellowship of Reconciliation).
Śmierć i dziedzictwo
Rosa Parks zmarła 19 października 2005 w Detroit w wyniku powikłań po udarze mózgu. Została pochowana z pełnym honorowym pochowaniem wojskowym na cmentarzu Woodlawn w Detroit.
Do dzisiaj jest uznawana za jedną z najważniejszych postaci ruchu praw obywatelskich. Jej imię nosi wiele szkół, ulic i pomników, a jej odwaga inspiruje kolejne pokolenia w walce o równouprawnienie i sprawiedliwość społeczną.
Bibliografia
- Rosa Parks – Autobiografia (1981)
- John Bishop – The Montgomery Bus Boycott and the Women Who Started It (2013)
- David J. Garrow – Rosa Parks: A Life (2005)