Słowacja

Słowacja – państwo położone w środkowej Europie, graniczące z Czechami, Polską, Ukrainą, Węgrami oraz Austrią. Jest członkiem Unii Europejskiej, NATO oraz strefy Schengen. Stolicą i największym miastem jest Bratysława.

Geografia

Powierzchnia państwa wynosi około 49 035 km². Przeważają w niej góry – Karpaty, w tym Tatry Zachodnie i Wysokie, które stanowią popularny cel turystyczny. Najwyższym szczytem jest Gerlach (2 655 m n.p.m.). Niziny i kotliny, takie jak Kotlina Wiśleńska, zajmują południowo-zachodnią część kraju. Rzeką o największym znaczeniu jest Dunaj, który płynie wzdłuż południowej granicy.

Historia

Obszar współczesnej Słowacji był zamieszkany już w epoce kamienia. W średniowieczu wchodził w skład Królestwa Czechosłowackiego. Po I wojnie światowej w 1918 roku stał się częścią nowo powstałej Czechosłowacji. W 1993 roku, po pokojowym podziale, ogłosił niepodległość – tak zwany Rozpad Czechosłowacji (1993 roku).

Okres współczesny

1993‑2004 – budowanie instytucji demokratycznych i reformy gospodarcze.
2004 – przystąpienie do UE i NATO.
2009 – przyjęcie euro jako waluty.

Polityka

Ustrój Słowacji to republika parlamentarna. Prezydent jest głową państwa, wybierany w wyborach powszechnych na pięcioletnią kadencję. Władzę ustawodawczą sprawuje jednoizbowy Sejm – Zgromadzenie Narodowe liczące 150 posłów.

Gospodarka

Gospodarka Słowacji jest jedną z najszybciej rozwijających się w Europie Środkowej. Główne sektory:

Przemysł – produkcja samochodów (zakłady Volkswagen, Kia), maszyn, elektroniki.
Usługi – turystyka (Tatry, zamki, termy), finanse, ICT.
Rolnictwo – uprawy zbożowe, warzywa, hodowla bydła.

Wskaźnik PKB per capita (według danych 2023 roku) wynosi około 22 000 USD.

Kultura

Słowacka kultura łączy tradycje ludowe z wpływami zachodnioeuropejskimi. Charakterystyczne elementy:

Folklor – stroje ludowe, muzyka (np. skrzypce, fujary), tańce (čardáš).
Literatura – twórcy tacy jak Ľudovít Štúr i Milan Kundera (ur. w Bratysławie).
Sztuka – zabytkowe zamki (np. Zamek w Levoče), kościoły gotyckie, nowoczesne muzea w Bratysławie.
Film – Słowacja od lat 60. rozwija własny przemysł filmowy – festiwal Art Film.

Język i ludność

Oficjalnym językiem jest język słowacki, używany przez ponad 95 % ludności. Mniejszości narodowe to m.in. Węgrzy (Węgry), Romowie i Czesi. Według spisu powszechnego z 2021 roku, populacja wynosi około 5,4 miliona osób.

Religia

Dominującą religią jest katolicyzm (ok. 62 % populacji). Pozostałe wyznania to protestantyzm, prawosławie oraz niewielka liczba wyznawców islamu i judaizmu.

Sport

Najpopularniejsze dyscypliny to piłka nożna (reprezentacja Słowacji występowała na Mistrzostwach Świata w 2010 roku), hokej na lodzie, siatkówka i sporty zimowe (narciarstwo alpejskie, skoki narciarskie).

Podstawowe symbole państwowe

Flaga – trzy pionowe pasy: biały, niebieski, czerwony.
Godło – pochyły złoty krzyż świętego Andrzeja na niebieskim tle.
Hymn – „Nad Tatrou sa blýska” (polski tekst: František Havránek).