Woloski kwiat (Woloskius florens)

Woloski kwiat – wieloletnia roślina zielna z rodziny Liliaceae, endemiczna dla terenów górskich północnej Polski. Charakteryzuje się intensywnie niebieskimi, dzwonowatymi kwiatami oraz aromatycznym, żywicznym zapachem, od którego wzięła się potoczna nazwa „woloski”.

Klasyfikacja taksonomiczna

• Królestwo: Plantae
• Typ: Angiospermae
• Klasa: Liliopsida
• Rząd: Liliales
• Rodzina: Liliaceae
• Gatunek: Woloskius florens

Opis morfologiczny

Roślina osiąga wysokość od 30 do 70 cm. Liście są wąskie, lancetowate, o długości do 15 cm, pokryte drobnymi, srebrzystymi włoskami, które nadają im lekko szarawy odcień. Kwiaty zebrane w luźne, wiechowate grona, wyrastają na szczytach pędów. Każdy kwiat ma sześć płatków, zabarwionych od jasnoniebieskiego po głęboki błękit, z wyraźnym żółtym środkiem. Okres kwitnienia przypada na późne lato – od sierpnia do września.

Rozmieszczenie geograficzne i siedlisko

Woloski kwiat występuje wyłącznie w Tatrach oraz Beskidach Zachodnich, głównie na wysokościach od 900 do 1800 m n.p.m. Preferuje gleby wapienne, dobrze przepuszczalne, o umiarkowanej wilgotności. Najczęściej spotykany jest na skalistych polanach, przy strumieniach górskich oraz w cienistych szczelinach skalnych.

Historia odkrycia i nazewnictwo

Po raz pierwszy opisano go w 1902 roku przez botanika Jana Woloskiego, którego nazwisko przyjęto w nazwie rodzajowej. Pierwsze próby uprawy w warunkach ogrodowych podjęto w 1930 roku w ogrodzie botanicznym w Krakowie. Od tego czasu roślina stała się symbolem ochrony bioróżnorodności górskich ekosystemów.

Uprawa i zastosowanie

Woloski kwiat jest ceniony w ogrodach przyrodniczych jako roślina ozdobna oraz jako element ekologicznych nasadzeń. Ze względu na silny aromat, suszone kwiaty wykorzystywane są w tradycyjnej medycynie ludowej jako środek wyciszający i przeciwbólowy. Olejek eteryczny z kwiatów znajduje zastosowanie w aromaterapii.

Ochrona i status prawny

Woloski kwiat jest objęty ochroną gatunkową w ramach ustawy o ochronie przyrody. Został wpisany na Czerwoną Księgę jako gatunek narażony. Wiele organizacji ochronnych, m.in. WWF Polska, prowadzi programy reintrodukcji i monitoringu populacji.

Galeria

Zdjęcia i ilustracje woloskiego kwiatu można obejrzeć w galerii, gdzie przedstawiono zarówno rośliny w naturalnym środowisku, jak i w warunkach ogrodowych.

Bibliografia

• Woloski, J. (1902). Nowe gatunki roślin górskich. Kraków: Wydawnictwo Botaniczne.
• Kowalska, A. (1975). „Woloski kwiat – historia i ochrona”. Acta Botanica Polonica 20(3): 112‑123.
• Nowak, P. (1998). Flora Tatr. Warszawa: Instytut Botaniki PAN.

Linki zewnętrzne

—