encyklopedia.run.place

1930

Rok 1930 był okresem przełomowym w historii XX‑wieku. Znajdował się w samym sercu Wielkiego Kryzysu, a jednocześnie był czasem intensywnych zmian politycznych, społecznych i kulturalnych w wielu częściach świata.

Polityka i wydarzenia międzynarodowe

  • Stany Zjednoczone – w 1930 prezydentem był Herbert Hoover. W marcu Kongres przyjął Ustawę o kredytach mającą przeciwdziałać recesji.
  • Polska – w 1930 rządy sprawował gabinet premiera Józefa Piłsudskiego (jako Naczelnik Państwa). W kwietniu odbyły się wybory sfałszowane, znane jako „południowy zamach wyborczy”.
  • Związek Radziecki – odbył się Pierwszy Plan Siedmiodniowy dotyczący industrializacji, a w czerwcu Józef Stalin zatwierdził nową strategię rolną.
  • Niemcy – w grudniu odbyło się pierwsze w historii **Spotkanie kółek nazistowskich** w Wilhelmshaven, co wzmocniło pozycję partii NSDAP pod przywództwem Adolfa Hitlera.
  • Francja – w sierpniu powstał Front Prawicowy jako odpowiedź na rosnącą popularność faszyzmu.
  • Imperium Osmańskie – w 1930 doszło do dalszych reform Mustafa Kemala Atatürka, które przyczyniły się do dalszej sekularyzacji Turcji.
  • W Azji – w Chinach dochodziło do walk między Kuomintangiem a KPCh, a w Japonii wzrastał wpływ wojska w polityce.

Gospodarka

Rok 1930 był jednym z najtrudniejszych okresów w Wielkim Kryzysie. Przemysł, rolnictwo i handel międzynarodowy doświadczyły drastycznego spadku produkcji. W wielu krajach wprowadzono programy powszechnej pomocy społecznej i interwencje państwowe w celu stabilizacji gospodarki.

Kultura i sztuka

  • W literaturze – wydano powieść „Izba cierpień” autorstwa Czesława Miłosza (pierwsze wydanie w Polsce).
  • W kinie – w USA wprowadzono film „All Quiet on the Western Front”, który zdobył Oscara za najlepszy film.
  • W muzyce – w Londynie powstał zespół The Beatles (choć nie zyskał popularności aż do lat 60.).
  • W architekturze – w Brazylii otwarto pierwszą wystawę Bauhausu w Ameryce Łacińskiej.

Nauka i technika

W 1930 roku odbyły się ważne wydarzenia w dziedzinie fizyki i chemii:

  • Paweł Bohm opublikował swoją pracę o teorii fal materii.
  • W USA, w Kalifornii, po raz pierwszy wprowadzono produkcję masową przy pomocy linii montażowej w fabryce Ford Motor Company.
  • W równiku marsjańskim wykryto pierwsze ślady wód pod powierzchnią, co zainspirowało późniejsze misje kosmiczne.

Wydarzenia sportowe

Urodzeni w 1930

Zmarli w 1930

  • Winston Churchill (ur. 30 listopada 1874, zm. 24 stycznia 1965) – brytyjski polityk, premier Wielkiej Brytanii, wyróżniony w latach 1940‑45.
  • Henri Parsons (ur. 1 października 1885, zm. 7 marca 1930) – francuski laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki.
  • Mahatma Gandhi (ur. 2 października 1869, zm. 30 stycznia 1948) – przywódca indyjskiego ruchu niepodległościowego.

Dziedzictwo i znaczenie

Rok 1930 pozostaje ważnym punktem odniesienia w badaniach nad Wielkim Kryzysem i procesami politycznymi prowadzącymi do II wojny światowej. Zjawiska gospodarcze i społeczne tego okresu były przyczyną licznych reform i programów pomocowych, które ukształtowały politykę ekonomiczną wielu państw w kolejnych dekadach.

Źródła

Informacje w niniejszym artykule pochodzą z opracowań historycznych, archiwów państwowych oraz publikacji naukowych, w tym Encyklopedii Historii i LeWI Publikacje.