encyklopedia.run.place

Alto

Alto – termin używany w muzyce do określenia zarówno rodzaju głosu, jak i grupy instrumentów o średnim rejestrze. W zależności od kontekstu może odnosić się do:

Alto jako głos

W systemie klasyfikacji głosów wokalnych alto jest drugim najniższym głosem kobiecym, po basie. W chórze klasycznym wyróżnia się cztery podstawowe części: soprany, alto, tenor i bas. Termin „alto” pochodzi z języka włoskiego, gdzie słowo alto oznacza „wysoki”.

Zasięg

Typowy zakres altowy obejmuje od C₃ (C małej oktawy) do G₅ (g w drugiej oktawie nad środkowym C). Niektóre wysoko wytrenowane altistki mogą sięgać niżej (do A₂) lub wyżej (do A₅).

Rola w muzyce

Alto pełni istotną funkcję w:

  • muzyce wokalnej – jako część chóru, zarówno w muzyce klasycznej, jak i w repertuarze opery;
  • muzyce barokowej – często wykonuje partie kontrapunktowe w polifonii, zastępując lub uzupełniając linię tenorową;
  • muzyce współczesnej – altistki często angażowane są w projekty eksperymentalne, w których wykorzystuje się nietypowe techniki wokalne.

Znane altistki

Do najbardziej rozpoznawalnych śpiewaczek o głosie altowym zaliczamy:

  • Marilyn Horne (urodzona w 1934 roku), znana z interpretacji oper Gioachina Rossiniego;
  • Elisabeth Schwarzkopf (urodzona w 1915 roku), której repertuar obejmował zarówno parte altowe, jak i soubrette.

Alto jako instrument

W odniesieniu do instrumentów termin „alto” określa modele o niższym rejestrze niż ich soprany, ale wyższym niż tenor lub baryton. Najpopularniejsze instrumenty alto to:

Alto saksofon

Wynaleziony w latach 1840 przez Adolpha Saksofa, alto saksofon (E♭) jest najczęściej używany w zespołach jazzowych i big bandach. Jego charakterystyczny, ciepły dźwięk leży pomiędzy sopranem a tenorą.

Alto flet

Alto flet (G) posiada długość około 78 cm i brzmi jedną kwartę niżej niż flet poprzeczny (C). Stosowany jest w orkiestrach symfonicznych oraz w muzyce kameralnej, zwłaszcza w utworach z okresu romantyzmu.

Alto viola

Choć termin „alto viola” nie jest powszechnie używany, odnosi się do altowej wersji altówki, czyli instrumentu o nieco większej konstrukcji, wykorzystywanego w niektórych zespołach wczesnonoważnych i w muzyce dawnej.

Notacja i transpozycja

Instrumenty oznaczone jako alto są zazwyczaj transponujące. Oznacza to, że zapis nutowy nie odpowiada bezpośrednio wysokości dźwięku wydobywanego przez instrument. Przykładowo, nuta zapisane jako C w partyturze dla alto saksofonu brzmi jako E♭ w rzeczywistości.

Powiązane pojęcia

Więcej informacji znajdziesz w następujących artykułach: