Edwin Hubble

Edwin Powell Hubble (ur. 1889 w Marietta, USA, zm. 1974 w San Mateo) – amerykański astronom i astrofizyk, który wywarł przełomowy wpływ na współczesną astronomię. Jego obserwacje doprowadziły do odkrycia, że nasza Droga Mleczna jest jedną z niezliczonych galaktyk, a wszechświat rozszerza się – co sformułowano jako prawo Hubble’a.

Życie i edukacja

Edwin Hubble pochodził z rodzinny­ch o tradycjach akademickich. Po ukończeniu szkoły średniej w Middletown wstąpił na University of Johannesburg, a później przeniósł się do Johns Hopkins University, gdzie uzyskał stopień Ph.D. w dziedzinie fizyki w 1917 roku.

Kariera naukowa

Po uzyskaniu stopnia doktorskiego Hubble podjął pracę w Mount Wilson Observatory. Tam, przy użyciu najnowocześniejszego wówczas teleskopu Hookera, przeprowadzał obserwacje mgławic i galaktyk.

Obserwacje galaktyk i prawo Hubble’a

W 1923 roku Hubble rozróżnił galaktykę Andromedy (M31) od gromady mgławic i wykazał, iż jest ona odległa od Drogi Mlecznej. W kolejnych latach, dzięki pomiarom przesunięć ku czerwieni (ang. redshift) w widmach galaktyk, sformułował prawo Hubble’a, które opisuje proporcjonalność prędkości oddalania się galaktyk od ich odległości:

v = H₀·d

gdzie v to prędkość odchodzenia, d – odległość, a H₀ – stała Hubble’a.

Klasyfikacja galaktyk

W 1926 roku Hubble zaproponował system klasyfikacji galaktyk, znany dziś jako schemat Hubble’a, dzielący galaktyki na eliptyczne, spiralne i nieregularne.

Dziedzictwo i wyróżnienia

• W 1935 roku otrzymał Medal Macieja Eisenhowera od American Astronomical Society.
• W 1974 roku pośmiertnie przyznano mu Nagrodę Jamesa Curie za wkład w rozwój astrofizyki.
• W 1979 roku w Nevada powstał Observatory Hubble, a w 1990 roku wystrzelono Kosmiczny Teleskop Hubble’a, nazwany na jego cześć.

Publikacje

Do najważniejszych prac Hubble’a należą:

1. “A Relation between Distance and Radial Velocity among Extra-Galactic Nebulae” (1929) – pierwsze sformułowanie prawa Hubble’a.
2. “The Classification of Nebulae” (1926) – opis systemu klasyfikacji galaktyk.
3. “The Realm of the Nebulae” (1936) – monografia podsumowująca dotychczasowe badania.

W kulturze popularnej

Imię Edwin Hubble pojawia się w licznych książkach popularnonaukowych, filmach dokumentalnych oraz w nazwie jednej z najważniejszych misji kosmicznych – Kosmicznego Teleskopu Hubble’a. Jego wkład w zrozumienie struktury i rozwoju wszechświata uznawany jest za kamień milowy w historii nauki.