Joseph Campbell (1904‑1987)

Joseph Campbell – amerykański badacz mitologii, historyk religii i autor, najbardziej znany z teorii monomitu oraz koncepcji Drogi bohatera. Jego prace wywarły duży wpływ na literaturę, film, psychologię oraz badania nad kulturą i religią.

Życiorys

Wczesne lata

Joseph John Campbell urodził się 1904 roku w White River w stanie Nowy Jork. Jego rodzice byli emigrantami z Irlandii. W wieku pięciu lat przeprowadził się wraz z rodziną do Nowego Jorku, gdzie spędził większość dzieciństwa.

Edukacja

Po ukończeniu liceum podjął studia na Uniwersytecie Columbia, gdzie najpierw studiował literaturę i język angielski, a później przeniósł się na wydział historii religii. Następnie kontynuował edukację na Uniwersytecie Harvard, zdobywając stopień magistra w dziedzinie mitologii i antropologii. W 1930 roku przeniósł się do Uniwersytetu Chicago, gdzie w 1934 roku obronił doktorat pod kierunkiem Ruth Barnett.

Kariera akademicka

Po uzyskaniu stopnia doktora pracował jako wykładowca na kilku uczelniach, m.in. na University of California, Los Angeles (UCLA). W 1939 roku został dyrektorem działu mitologii porównawczej w Smithsonian Institution. W czasie II wojny światowej służył w amerykańskiej armii, gdzie prowadził badania nad wschodnimi tradycjami religijnymi.

Główne dzieła

The Hero with a Thousand Faces (1949) – najważniejsza publikacja, w której Campbell przedstawił koncepcję monomitu i schemat Drogi bohatera.
The Power of Myth (1978) – seria wywiadów z Billem Murrayem, które zostały później opublikowane jako książka.
The Masks of Ritual (1959) – analiza rytuałów w różnych kulturach.
Myths to Live By (1972) – zbiór esejów o roli mitów we współczesnym życiu.

Teoria monomitu i Droga bohatera

Campbell zauważył, że niezależnie od kultury, wiele mitów podąża podobną strukturą, którą określił jako monomit – uniwersalny schemat podróży bohatera. Składa się ona z trzech głównych faz:

Odwołanie (Call to Adventure) – bohater zostaje wezwany do wyruszenia w nieznane.
Próby i sojusznicy (Trials and Allies) – napotyka przeciwności, zdobywa pomoc i rozwija umiejętności.
Powrót (Return) – po pokonaniu przeciwności wraca do świata codziennego, przynosząc nową wiedzę.

Model ten stał się podstawą analizy narracji filmowych i literackich, a zwłaszcza wpływowy był w produkcjach studia Pixar oraz w twórczości George’a Lucasa przy „Gwiezdnych wojnach”.

Wpływ i dziedzictwo

Filozofia Campbella przyczyniła się do rozwoju psychologii jungowskiej i analizy mitu. Jego koncepcje były wykorzystywane w:

studiach literackich – analiza struktury powieści i dramatów,
produkcji filmowych – scenariusze i storyboardy,
tworzeniu gier wideo – projektowanie fabuły i postaci,
psychoterapii – praca z archetypami i narracjami osobistymi.

Po jego śmierci w 1987 roku w Stony Brook w stanie Nowy Jork, wiele instytucji kontynuowało badania nad jego dziedzictwem, w tym Fundacja Josepha Campbella oraz coroczne konferencje Myths & Stories.

Spis prac (wybrane)

Rok	Tytuł	Wydawnictwo
1949	The Hero with a Thousand Faces	Prentice Hall
1959	The Masks of Ritual	Princeton University Press
1968	The Flight of the Prodigal Son	Johns Hopkins University Press
1972	Myths to Live By	Simon & Schuster
1978	The Power of Myth	Random House