Nowa Partia Socjalistyczna Cejlon

Nowa Partia Socjalistyczna Cejlon (NPSC) – lewicowa partia polityczna działająca w Cejlonie (obecnie Sri Lanka). Została założona w 1995 roku i od tego czasu odgrywa istotną rolę w życiu politycznym kraju, promując idee socjalizmu, demokratycznego państwa socjalnego oraz walkę o prawa pracownicze i równość społeczną.

Historia

Ruch, który doprowadził do powstania NPSC, wyłonił się z rozłamu w Komunistycznej Partii Sri Lanki. W 1995 grupa młodych działaczy pod przywództwem Jayarathny Singha ogłosiła utworzenie nowej organizacji, odrzucając autorytarny charakter ówczesnych partii lewicowych i proponując demokratyczny socjalizm jako podstawę programową.

W latach 1996‑2002 partia koncentrowała się na budowaniu struktury organizacyjnej, tworzeniu oddziałów w regionach wiejskich oraz na prowadzeniu kampanii edukacyjnych wśród robotników i studentów. W wyborach parlamentarnych w 2000 uzyskała 3,2 % głosów, nie przekraczając progu wyborczego (5 %). Przełom nastąpił w wyborach z 2005, kiedy NPSC zdobyła 7,8 % głosów i wzięła udział w koalicji rządzącej pod przywództwem Partii Narodowej Cejlonu.

Ideologia i program

Program NPSC opiera się na następujących filarach:

Demokratyczny socjalizm – dążenie do stworzenia społeczeństwa opartego na równym podziale dóbr, publicznie kontrolowanych usługach i silnym systemie zabezpieczeń socjalnych.
Równość płci i praw mniejszości – walka o pełną równouprawnienie kobiet, mniejszości etnicznych i religijnych, a także osób LGBTQ+.
Zrównoważony rozwój – promocja polityki ekologicznej, rozwój energii odnawialnej oraz ochrona bioróżnorodności Cejlonu.
Polityka zagraniczna – poparcie dla integracji regionalnej w ramach SAARC oraz aktywne uczestnictwo w Europarlamencie w ramach programów partnerskich.

Struktura organizacyjna

Partia działa na trzech poziomach:

Komitet Centralny – najważniejszy organ decyzyjny, wybierany co cztery lata na Zjeździe Partii.
Regionalne Rady – koordynują działalność w poszczególnych prowincjach, np. w Kandy czy Galle.
Oddziały lokalne – najmniejsze jednostki, działające w miastach i wsiach, skupiające członków i sympatyków.

Wyniki wyborcze

Wybory	Rok	Udział w głosach	Liczba mandatów	Koalicja
Parlamentarne	2000	3,2 %	0	—
Parlamentarne	2005	7,8 %	12	Koalicja rządząca
Parlamentarne	2010	9,1 %	15	Koalicja rządząca
Parlamentarne	2015	6,4 %	10	Opozycja
Parlamentarne	2020	8,3 %	13	Koalicja opozycyjna

Kontrowersje i krytyka

NPSC była krytykowana za:

Współpracę z sektą narodowo‑socjalistyczną w latach 2008‑2012, co wywołało oskarżenia o podważanie demokratycznych wartości.
Niejasne finanse kampanii wyborczych, które zostały poddane kontroli przez Komisję Elektonalną.
Stosowanie twardej retoryki wobec opozycyjnych partii przemysłu, co niektórzy uważają za zagrożenie dla wolnego rynku.

Znaczenie w polityce współczesnej

Nowa Partia Socjalistyczna Cejlon odgrywa kluczową rolę w kształtowaniu polityki społecznej i gospodarczej kraju. Jej postulaty w zakresie ochrony praw pracowniczych i walki z ubóstwem przyczyniły się do wprowadzenia szeregu reform, m.in. podniesienia płacy minimalnej oraz rozbudowy systemu opieki zdrowotnej.