Włodzimierz Czerniawski

Włodzimierz Czerniawski (ur. 1950 roku w Poznaniu, zm. 2020 roku) – polski krytyk literacki, eseista i wykładowca akademicki, jeden z czołowych autorytetów w dziedzinie literatury współczesnej Polski.

Życiorys

Wczesne lata

Włodzimierz Czerniawski urodził się w rodzinie nauczycieli. Jego ojciec, Jan Czerniawski, był nauczycielem historii, a matka, Maria Czerniawska, pracowała jako bibliotekarka w Bibliotece Poznańskiej. Już w szkole podstawowej wykazywał zainteresowanie literaturą, organizując w klasie małe koła literackie.

Edukacja

Po ukończeniu Liceum Ogólnokształcącego w Poznaniu w 1968 roku rozpoczął studia na Uniwersytecie Warszawskim na kierunku filologia polska. W 1972 roku uzyskał tytuł magistra, a w 1978 roku obronił doktorat pod kierunkiem Jerzego Bolesława Małoszyńskiego, którego praca poświęcona była teorii narracji.

Kariéra akademicka

Od 1979 roku Czerniawski był wykładowcą w Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. W 1990 roku objął katedrę krytyki literackiej, a w 2005 roku został prodziekanem Wydziału Humanistycznego. W latach 2008–2015 pełnił funkcję rektora Akademii Języka Polskiego w Warszawie.

Działalność literacka

Badania i publikacje

Włodzimierz Czerniawski zasłynął przede wszystkim z opracowań poświęconych twórczości Czesława Miłosza, Zbigniewa Hernackiego oraz Stanisława Grabowskiego. Jego najważniejsze pozycje to:

„Narracja poetycka w Polsce lat 60.” (1985)
„Esej a forma modernistyczna” (1993)
„Kultura pamięci w literaturze postkomunistycznej” (2002)
„Krytyka i dialog – studia intertekstualne” (2011)

Redakcja i działalność publicystyczna

Był wieloletnim redaktorem naczelnym czasopisma „Krytyka Literacka” (od 1995 do 2012). W licznych wywiadach i felietonach poruszał tematy związane z rolą literatury w społeczeństwie demokratycznym oraz problematyką tożsamości narodowej.

Otrzymane wyróżnienia

Order Odrodzenia Polski (1999)
Nagroda Fundacji im. Wisławy Szymborskiej (2004)
Medal Komisji Edukacji Narodowej (2015)

Dziedzictwo

Po śmierci w 2020 roku w Krakowie nazwano po nim Stypendium Włodzimierza Czerniawskiego przy Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Jagiellońskiego, przeznaczone dla młodych badaczy literatury współczesnej. Jego prace wciąż są podstawą programów nauczania na wielu polskich uczelniach.