Luty
Luty – drugi miesiąc roku w kalendarzu gregoriańskim i juliańskim, liczący 28 dni w latach zwykłych oraz 29 dni w rokach przestępnych. Jest to najkrótszy miesiąc w roku, a jednocześnie jedyny, którego nazwa nie pochodzi od liczby porządkowej.
Etymologia
Nazwa luty wywodzi się od staropolskiego przymiotnika luty oznaczającego „surowy, ostry, zimny”. W języku staro‑łacińskim miesiąc ten nosił nazwę Februarius, od februa – kamieni do oczyszczania, co wiązało się z obchodami Feriae Ferreae – rzymskich rytuałów oczyszczenia.
Pozycja w kalendarzu
W kalendarzu gregoriańskim luty następuje po styczniu i przed marcem. Ze względu na swoją krótką długość, luty jest często traktowany jako miesiąc „przejściowy” między zimą a wiosną.
Rok przestępny
W rokach przestępnych luty ma 29 dni. Zasada ta wprowadzona została w kalendarzu gregoriańskim w 1582 roku w celu skorygowania różnicy pomiędzy rokiem kalendarzowym a rokiem słonecznym. Rok przestępny występuje co cztery lata, z wyjątkiem lat podzielnych przez 100, które nie są przestępne, chyba że podzielne są przez 400 (np. 2000 był przestępny, a 1900 nie).
Święta i fety
- Walentynki – 14 lutego, dzień zakochanych.
- Dzień Ziemi – 22 lutego, poświęcony ochronie środowiska.
- Tłusty czwartek – ostatni czwartek przed Wielkim postem, tradycyjny dzień spożywania pączków.
- Andrzejki – 29 lub 30 lutego (w roku przestępnym), znane z wróżb i zabaw
Wydarzenia historyczne
W lutym miało miejsce wiele ważnych wydarzeń, m.in.:
- 10 lutego 1913 – pierwsze loty wojskowe ze samolotów w Warszawie.
- 24 lutego 1942 – zakończenie bitwy pod Stalingradem.
- 20 lutego 2005 – wizyta papieża Jana Pawła II w Lublinie.
Symbolika i kultura
Luty w kulturze polskiej jest często postrzegany jako miesiąc zimnego i surowego czasu, ale jednocześnie jako okres przejściowy, w którym zaczynają się pierwsze oznaki wiosny. W astrologii luty jest podzielony między dwa znaki zodiaku: Wodnika (do 18 lutego) i Ryby (od 19 lutego).
Powiązane artykuły
Więcej informacji można znaleźć w następujących artykułach: