Indonezja

Indonezja (Indonesia) – suwerenne państwo wyspiarskie położone w Azji Południowo-Wschodniej i Oceanii, będące największym archipelagiem na świecie. Składa się z ponad 17 000 wysp, z których najważniejsze to Jawa, Sumatra, Borneo (część indonezyjska zwana Kalimantan), Sulawesi oraz Papua. Stolicą jest Dżakarta. Oficjalnym językiem jest bahasa indonezyjski.

Geografia

Indonezja leży pomiędzy Oceanem Indyjskim a Pacyfikiem, na szerokości od 5° N do 11° S oraz od 95° E do 141° E. Kraj ma powierzchnię ok. 1 904 000 km², co czyni go czwartym pod względem wielkości państwem wyspiarskim na świecie. Klimat jest tropikalny, z dwoma wyraźnymi porami roku: suchą i deszczową.

Główne wyspy i regiony

• Jawa – najgęściej zaludniona wyspa, miejsce stolicy Dżakarta.
• Sumatra – druga co do wielkości wyspa, bogata w zasoby naturalne, m.in. ropę i gaz.
• Kalimantan – indonezyjska część Borneo, obfitująca w lasy tropikalne.
• Sulawesi – wyspa o skomplikowanej geologii i różnorodności kulturowej.
• Papua – południowa część wyspy Nowa Gwinea, zamieszkiwana przez liczne grupy etniczne.

Historia

Na obszarze dzisiejszej Indonezji od tysiącleci istniały liczne królestwa i imperia, takie jak Surowajaj, Mataram, Majapahit czy Sriwijaya. W 1512 roku Portugalczycy przybyli jako pierwsi Europejczycy, a w 1602 roku powstał Holenderski Wschodni Indyjski Kompania Wschodnioindyjska (VOC), którą później zastąpili Holendrzy pod nazwą Holenderskie Indie Wschodnie.

W 1945 roku po zakończeniu II wojny światowej, pod przywództwem Soekarno i Mohammad Hatta, Indonezja ogłosiła niepodległość. Po latach walki z Holandią, uzyskano pełne uznanie niepodległości w 1949 roku.

W kolejnych dekadach kraj przeszedł od systemu sukcesyjnego rządu autorytarnego pod przywództwem Suharto (1976‑1998) do demokracji parlamentarno‑prezydenckiej, zapoczątkowanej po 1998 roku.

Polityka i administracja

Indonezja jest republiką konstytucyjną o systemie prezydenckim. Prezydent, wybierany w wyborach powszechnych na pięcioletnią kadencję, jest jednocześnie głową państwa i rządu. Parlament składa się z dwóch izb: Dewan Reprezentantów (Niowie dodaje się) oraz Dewan Ustawodawczy (Senat).

Gospodarka

Indonezja jest największą gospodarką w Azji Południowo-Wschodniej i 16‑tym co do wielkości rynkiem na świecie. Główne sektory:

• Rolnictwo – ryż, kauczuk, kawa (szczególnie Arabika), olej palmowy.
• Przemysł – wydobycie węgla, ropy naftowej, gazu, przemysł tekstylny i elektroniczny.
• Usługi – turystyka (Bali, Yogyakarta, Park Narodowy Komodo), handel i transport.

W 2023 roku PKB nominalne wyniosło ok. 1 150 miliardów USD.

Demografia

Populacja Indonezji wynosi ponad 275 milionów mieszkańców (dane 2023), co czyni ją czwartym pod względem liczby ludności państwem świata. Największe miasta:

1. Dżakarta – ok. 10,5 mln mieszkańców.
2. Surabaya – ok. 3,3 mln.
3. Bandung – ok. 2,5 mln.

W kraju występuje ponad 300 grup etnicznych. Najliczniejsze to Jawańczycy (ok. 40 % populacji), Sundajczycy i Madalajczycy.

Języki

Oficjalnym językiem jest bahasa indonezyjski, używany w administracji, edukacji i mediach. Obok niego istnieje wiele języków regionalnych, m.in. jawajski, sundajski, madalajski i buginese.

Religia

Indonezja jest najludniejszym krajem muzułmańskim na świecie – około 87 % mieszkańców wyznaje islam (głównie sunnicki). Inne wyznania to chrześcijaństwo (protestantyzm i katolicyzm), hinduizm (głównie na Bali) oraz buddyzm.

Kultura

Kultura indonezyjska jest niezwykle różnorodna, będąc efektem łączących się tradycji embrion buddyzmu, hinduizmu, islamu oraz wpływów kolonialnych. Charakterystyczne elementy:

• Tradycyjne tańce: kecak, wayang kulit (cienie) i gamelan (orkiestra).
• Rzemiosło: batik, wyroby z drewna i kamienia, ceramika.
• Kuchnia: nasi goreng, satay, rendang, sambal.

Turystyka

Indonezja przyciąga turystów pięknymi plażami, wulkanami oraz zabytkami. Najważniejsze atrakcje:

• Bali – wyspa słynąca z pięknych plaż, świątyń i kultury artystycznej.
• Wyspa Komodo – miejsce występowania smoków Komodo.
• Świątynia Borobudur – największy buddyjski kompleks na świecie.
• Świątynia Prambanan – hinduistyczny kompleks w Jawie.
• Jezioro Toba – największe jezioro wulkaniczne na świecie.

Sport

Popularne dyscypliny to piłka nożna (liga Liga 1), badminton (Indonezja jest jedną z czołowych sił świata) oraz tradycyjne sztuki walki pencak silat.

Międzynarodowe przynależności

Indonezja jest członkiem:

• ASEAN – Stowarzyszenia Narodów Południowo-Wschodniej Azji.
• G20 – forum najważniejszych gospodarek świata.
• Organizacji Narodów Zjednoczonych.
• Światowej Organizacji Handlu (WTO).

Podstawowe fakty

Stolica	Dżakarta
Ustrój polityczny	Republika prezydencka
Język urzędowy	bahasa indonezyjski
Populacja	≈ 275 mln (2023)
Powierzchnia	≈ 1 904 000 km²
Waluta	rupia indonezyjska (IDR)
Godzina	UTC + 7
Internet	.id

Źródła i literatura

Artykuł opiera się na danych pochodzących z Banku Światowego, ONZ, CIA World Factbook oraz publikacjach akademickich.