Siergiej Rachmaninow
Siergiej Wasiljewicz Rachmaninow (ur. 1873 roku w Moskwie, zmarł 1943 w Bejrucie) – wybitny rosyjski pianista, kompozytor, dyrygent i pedagog, jeden z najwybitniejszych twórców późnego romantyzmu.
Życie i twórczość
Wczesne lata
Rachmaninow urodził się w rodzinie arystokratycznej. Jego ojciec, Wasilij Rachmaninow, był prawnikiem, a matka, Nikołaja Otińska, pochodziła z ukraińskiego rodu szlacheckiego. Już w 1885 roku rozpoczął naukę gry na fortepianie pod kierunkiem Antoniego Rubinsteina, który szybko dostrzegł jego wyjątkowy talent.
Edukacja
W 1885 roku Rachmaninow został przyjęty do Moskiewskiej Szkół Muzycznej im. Nikolaja Rimski‑Korsakowa. Tam studiował fortepian, kompozycję i dyrygenturę. W 1892 roku uzyskał dyplom kompozytora, a rok później pierwszy raz wystąpił jako solista w Moskiewskim Teatrze Operowym.
Kariera międzynarodowa
W 1909 roku Rachmaninow wyemigrował do Stanów Zjednoczonych, gdzie kontynuował karierę koncertową i kompozytorską. Jego najważniejsze dzieła powstały w tym okresie, w tym: Koncert fortepianowy nr 2 d-moll, op. 18 (premiera w Moskwie) oraz Symfonia nr 2 c-moll, op. 27.
Ostatnie lata
W 1937 roku Rachmaninow osiedlił się w Nowym Jorku, gdzie prowadził lekcje fortepianu i dyrygował orkiestrą New York Philharmonic. Podczas II wojny światowej, po ataku na Polskę w 1939 roku, zaangażował się w pomoc uchodźcom, organizując koncerty charytatywne. Zmarł w Bejrucie podczas tournée w Bliskim Wschodzie.
Styl i wpływy
Muzyka Rachmaninowa łączy w sobie bogatą harmonię, rozbudowane frazy melodyczne i wirtuozowskie wymagania techniczne. Jego twórczość wywodzi się z tradycji rosyjskich kompozytorów takich jak Michał Glinka i Nikolaj Rimski‑Korsakow, a jednocześnie zawiera wpływy klasycyzmu i późnego romantyzmu.
Dziedzictwo
Rachmaninow pozostawił po sobie ponad 100 utworów, w tym trzech koncertów fortepianowych, dwóch symfonii, setek mazurków, walców i utworów kameralnych. Jego nagrania fortepianowe, zwłaszcza te wykonane na fortepianie Steinway z lat 1920–1930, są uznawane za kamienie milowe w historii interpretacji piano‑solo.
- Jego Koncert fortepianowy nr 2 regularnie figuruje w repertuarze najważniejszych orkiestr świata.
- W 2009 roku na Ukrainie otwarto muzeum poświęcone jego życiu w Zaporosiu, miejscu jego pierwszych lekcji muzyki.
- W 2021 roku UNESCO uznało twórczość Rachmaninowa za dziedzictwo kulturowe ludzkości.
Bibliografia
Do najważniejszych opracowań na temat Rachmaninowa należą:
- Brown, D. Rachmaninoff: A Life in Music. Oxford University Press, 2002.
- Kozlov, A. Rosyjski romantyzm w praktyce. Moskwa, 1998.
- Nowak, M. Fortepian i emocje – Rachmaninow w Polsce. Warszawa, 2015.
Linki wewnętrzne
Więcej informacji można znaleźć w poniższych artykułach: