Sir Alexander Fleming

Sir Alexander Fleming (ur. 1881 w Ayr, Zjednoczone Królestwo) – szkocki lekarz, mikrobiolog i farmakolog, najbardziej znany jako odkrywca penicyliny, pierwszego naturalnego antybiotyku. Jego praca zrewolucjonizowała medycynę i przyczyniła się do powstania nowoczesnej terapii przeciwbakteryjnej.

Życie i wykształcenie

Alexander Fleming urodził się 1881 w rodzinie marynarskiej w Ayr. Po ukończeniu szkoły średniej w Glasgow wstąpił na Uniwersytet Edynburski, gdzie studiował medycynę. W 1906 uzyskał stopień lekarza (M.B.Ch.B.) i rozpoczął pracę w szpitalu St Thomas's Hospital w Londynie, w którym później spędził całą karierę.

Odkrycie penicyliny

W 1928 Fleming prowadził badania nad grzybami z rodzaju Staphylococcus. Po powrocie z wakacji zauważył, że na jednej z płyt hodowlanych, na której wzrastała Staphylococcus aureus, pojawił się niebieski pleśń Penicillium notatum. Wokół niej powstała wyraźna strefa zahamowania wzrostu bakterii – był to pierwszy dowód na działanie substancji przeciwbakteryjnej wytwarzanej przez pleśń.

Fleming nazwał tę substancję penicyliną i opublikował swoje odkrycie w czasopiśmie British Journal of Experimental Pathology w 1929 roku. Chociaż początkowo nie udało się wyizolować penicyliny w ilościach wystarczających do terapii klinicznej, odkrycie to stało się podstawą dalszych badań prowadzonych przez Howarda Floreya i Ernsta Bichlmanna.

Rozwój i zastosowanie

W 1941 roku, dzięki współpracy z Floreym i Bichlmannem, udało się wyprodukować czystą penicylinę w skali przemysłowej. Pierwsze doświadczenia kliniczne wykazały jej skuteczność w leczeniu zakażeń bakteryjnych, w tym zapaleń płuc, rany pooperacyjne i zapalenia opon mózgowych. Penicylina stała się „lekiem cudownym” II wojny światowej, ratując życie setkom tysięcy żołnierzy.

Osiągnięcia i nagrody

• W 1939 roku otrzymał Royal Society Medal Copley'ego.
• W 1945 roku został uhonorowany Nagrodą Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny (wspólnie z Floreym i Bichlmannem).
• W 1944 roku otrzymał tytuł szlachecki – Sir, nadany przez króla Jerzego VI.

Życie prywatne

W 1908 roku poślubił Ethel Flannigan. Para miała dwoje dzieci: Robert i Margaret. Fleming był miłośnikiem ogrodnictwa i często spędzał wolny czas w swoim ogrodzie przy szpitalu, gdzie uprawiał warzywa i eksperymentował z różnymi roślinami.

Śmierć i dziedzictwo

Sir Alexander Fleming zmarł 1955 roku w Londynie w wieku 74 lat, po długiej chorobie serca. Jego szczątki pochowano na cmentarzu West Norwood Cemetery.

Odkrycie penicyliny uważane jest za jedno z najważniejszych wydarzeń w historii medycyny. Dzięki niemu rozwinięto kolejne klasy antybiotyków, co przyczyniło się do znaczącego spadku śmiertelności z powodu zakażeń bakteryjnych. W jego imieniu założono liczne nagrody i stypendia, a w St Thomas's Hospital znajduje się już od lat muzeum poświęcone jego życiu i pracy.

Bibliografia

1. Fleming A. „On the Antibacterial Action of Penicillium Notatum”. British Journal of Experimental Pathology. 1929.
2. Hardy J. Penicillin: The Miracle Drug. London: Oxford University Press, 1947.
3. Wright G.D. „The Antibiotic Era”. Science. 1975.