Francis Crick
Francis Harry Compton Crick (urodzony 1916 w Londynie, zmarły 2004 w DNA. Za to odkrycie, wraz z Jamesem Watsonem, otrzymał w 1962 Nagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny.
Życiorys
Wczesne lata
Crick urodził się w rodzinie z tradycjami akademickimi. Jego ojciec, Hodgson Crick, był profesorem fizyki. Młody Francis wykazywał zamiłowanie do nauki i techniki, co doprowadziło go do podjęcia studiów na Uniwersytecie Londyńskim, gdzie uzyskał stopień licencjata w fizyce (1937).
Kariera naukowa
Po ukończeniu studiów Crick pracował przy badaniach nad krystalografią rentgenowską w King’s College London. W czasie II wojny światowej służył w Royal Air Force, a po jej zakończeniu powrócił do nauki, tym razem kierując się ku biologii i biologii molekularnej.
Odkrycie struktury DNA
W 1951 Crick przeniósł się do laboratorium Cold Spring Harbor Laboratory w USA, gdzie nawiązał współpracę z Jamesem Watsonem. Ich przełomowy artykuł pt. „Molecular Structure of Nucleic Acids: A Structure for Deoxyribose Nucleic Acid” ukazał się w „Nature” w 1953 roku, opisując podwójną helisę DNA oraz zasady komplementarności zasad azotowych. Pomysł ten opierał się m.in. na danych rentgenowskich uzyskanych przez Rosalind Franklin oraz modelu Guiseppiego.
Po DNA
Po odkryciu struktury DNA Crick kontynuował badania nad jej funkcją. W 1960 roku wprowadził pojęcie „centralnej zasady biologicznej” (central dogma), tłumacząc, że informacja genetyczna przepływa z DNA na RNA, a następnie na białka. W 1970 latach zaangażował się w badania nad neurobiologią, zakładając w 1979 roku Instytut Badań nad Mózgiem w San Francisco.
Osiągnięcia i wyróżnienia
- Nagroda Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny (1962) – wspólnie z Jamesem Watsonem i Mauricem Wilkinsem.
- Medalę Królowej Elżbiety II za wybitny wkład w naukę (1975).
- Członkostwo w Royal Society (1959).
- Współtwórca genetyki molekularnej i pionier w dziedzinie neuronauki.
Życie prywatne
Crick był dwukrotnie żonaty. Z pierwszej małżonki, Mildred Shannon, miał dwóch synów, a z drugiej, Marjory Von Furstenberg, dwie córki. Po przejściu na emeryturę w 1987 roku mieszkał w Kalifornii, gdzie spędzał czas na łowieniu ryb i grach szachowych.
Dziedzictwo
Odkrycie podwójnej helisy DNA zmieniło oblicze biologii, medycyny i biotechnologii. Dzieło Cricka przyczyniło się do rozwoju genomiki, inżynierii genetycznej oraz terapii genowej. Jego podejście „myślenia w krzyżówkach” (the central dogma) pozostaje fundamentalnym konceptem w edukacji przyrodniczej.
Bibliografia
- Crick, F. H. C.; Watson, J. D. „Molecular Structure of Nucleic Acids: A Structure for Deoxyribose Nucleic Acid”. Nature. 1953, 171, 737‑738.
- Crick, F. H. C. „The Central Dogma of Molecular Biology”. Nature. 1958, 181, 660‑663.
- Watson, J. D.; Crick, F. H. C. „Molecular Structure of Nucleic Acids”. Scientific American. 1953.
Powiązane hasła
DNA, RNA, białka, James Watson, Rosalind Franklin, Nagroda Nobla, Neuronauka.