Werner Heisenberg
Życiorys
Werner Karl Heisenberg urodził się 1901 roku w Würzburgu w Bawarii, wówczas części Imperium Niemieckiego. Był synem lekarza Gustava Heisenberga i Emily Heisenberg.
Edukacja
Po ukończeniu szkoły średniej w Monachium podjął studia na Uniwersytecie Ludwiga-Maximilians w Monachium. Tam studiował matematykę i fizykę pod kierunkiem Maxa Borna, a w 1919 roku rozpoczął prace badawcze w Instytucie Maxa Plancka w Berlinie.
Kariera naukowa
W latach 1921–1923 Heisenberg pracował jako asystent w Uniwersytecie w Getyndze, gdzie poznał Erwina Schrödingera i Maxa Borna. W 1925 roku opublikował serię artykułów, które stały się fundamentem mechaniki kwantowej. Jego najważniejsze osiągnięcie to zasada nieoznaczoności, sformułowana w 1927 roku.
Zasada nieoznaczoności
Zasada nieoznaczoności Heisenberga (ang. Heisenberg Uncertainty Principle) stwierdza, że nie jest możliwe jednoczesne, dokładne zmierzenie zarówno położenia, jak i pędu cząstki. Matematycznie wyrażona jest równaniem Δx·Δp ≥ ℏ/2, gdzie ℏ jest zredukowaną stałą Plancka.
Okres nazistowski i II wojna światowa
W latach 1933–1945 Heisenberg pracował w Niemieckim Instytucie Fizyki w Berlinie oraz w Programie badań nad bronią jądrową. Jego rola w projekcie nazistowskim była przedmiotem wielu kontrowersji i jest do dziś tematem dyskusji historyków.
Po wojnie
Po zakończeniu II wojny światowej Heisenberg został odznaczony Nagrodą Nobla w fizyce w 1932 roku (za wkład w stworzenie mechaniki kwantowej). W 1946 roku powrócił do pracy akademickiej jako profesor na Uniwersytecie w Getyndze, a później w Uniwersytecie Karola w Monachium, gdzie pełnił funkcję rektora od 1951 do 1964 roku.
Wyróżnienia i nagrody
- Nagroda Nobla w fizyce (1932)
- Medal Maxa Plancka (1939)
- Order Złotego Słońca (1949)
- Honorowy doktorat Uniwersytetu Harvardskiego (1955)
Dziedzictwo
Wkład Heisenberga w rozwój fizyki kwantowej oraz jego filozoficzne rozważania nad granicami poznania przyczyniły się do powstania nowoczesnych teorii w teorii pól kwantowych i koncepcji fundamentalnych. Jego nazwisko nosi Instytut Heisenberga w Berlinie oraz Nagroda Heisenberga przyznawana co dwa lata za wybitne osiągnięcia w fizyce teoretycznej.